28 - 02 - 2025

Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” – pamięć o niezłomnych bohaterach

1 marca obchodzimy w Polsce Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, poświęcony pamięci tysięcy żołnierzy antykomunistycznego podziemia, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i nadal walczyli o wolną Polskę.

Kim byli „Żołnierze Wyklęci”?

Pod tą nazwą kryją się członkowie organizacji zbrojnych, którzy po 1944 roku nie zgodzili się na narzuconą przez Związek Radziecki władzę komunistyczną w Polsce. Nie wierzyli w propagandowe obietnice „wolnych wyborów” i zdawali sobie sprawę, że nowy ustrój oznacza brak suwerenności i represje wobec tych, którzy sprzeciwiali się komunizmowi.

Ich celem była wolna, suwerenna Polska, rządzona przez demokratycznie wybrane władze, a nie przez reżim wspierany przez Moskwę. Niektóre oddziały walczyły w zbrojnym podziemiu aż do lat 50., a ostatni ukrywający się partyzant – Józef Franczak ps. „Lalek” – został zabity przez służby komunistyczne dopiero w 1963 roku.

Najbardziej znani „Żołnierze Wyklęci”

Wśród setek bohaterów, którzy poświęcili życie w walce o wolność Polski, warto wymienić kilka postaci:

Rotmistrz Witold Pilecki – ochotnik do Auschwitz, gdzie zorganizował ruch oporu, a po wojnie aresztowany, torturowany i zamordowany przez komunistów w 1948 r.
Major Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka” – dowódca 5. Wileńskiej Brygady AK, walczący z Sowietami i UB, stracony w 1951 r.
Danuta Siedzikówna „Inka” – 17-letnia sanitariuszka oddziałów „Łupaszki”, skazana na śmierć i rozstrzelana w 1946 r. Jej ostatnie słowa brzmiały: „Niech żyje Polska!”.
Łukasz Ciepliński „Pług” – jeden z przywódców podziemia, zamordowany 1 marca 1951 r. w warszawskim więzieniu – na pamiątkę tego wydarzenia obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.

Represje i wymazanie z historii

Komunistyczna propaganda starała się całkowicie wymazać pamięć o tych bohaterach, przedstawiając ich jako „bandytów” i „wrogów ludu”. Wielu z nich zostało skazanych na śmierć w sfingowanych procesach, a miejsca ich pochówków ukrywano przez dziesięciolecia. Dopiero po 1989 roku rozpoczęły się poszukiwania ich szczątków – wielu z nich odnaleziono m.in. na warszawskiej „Łączce” na Powązkach.

Pamięć o „Żołnierzach Wyklętych”

Dziś „Żołnierze Wyklęci” są symbolem niezłomnej walki o wolność i godność. Choć w Gminie Ryczywół nie odbywają się oficjalne uroczystości z tej okazji, warto poświęcić chwilę na refleksję nad ich losami. Można uczcić ich pamięć poprzez lekturę książek i artykułów historycznych lub obejrzenie filmów dokumentalnych. Ich poświęcenie i niezłomność stanowią wzór patriotyzmu dla kolejnych pokoleń.

Pamiętajmy o bohaterach, którzy oddali życie za wolną Polskę.