Zmiany w zasadach pisowni od 1 stycznia 2026 roku

Rada Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk ogłosiła zmiany w zasadach polskiej ortografii i interpunkcji, które weszły w życie 1 stycznia 2026 roku. Zmiany te mają na celu ujednolicenie zasad pisowni oraz ich uproszczenie, tak aby były łatwiejsze do stosowania w codziennej praktyce.

Warto podkreślić, że nie zmieniają się podstawowe zasady ortografii, dotyczące m.in. pisowni „rz” i „ż”, „ch” i „h” czy „ó” i „u”.

 
Najważniejsze zmiany w polskiej ortografii

Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim:

- użycia wielkich i małych liter,
- pisowni łącznej i rozdzielnej,
- stosowania łącznika.

Do najistotniejszych zmian należą:

1. Wielkie i małe litery

- Przymiotniki utworzone od nazw własnych zakończone na -owski (np. chopinowski) będą zapisywane zawsze małą literą.
- Nazwy mieszkańców utworzone od nazw geograficznych będą zapisywane zawsze wielką literą, np. Rzymianin – niezależnie od kontekstu historycznego czy współczesnego.
- Dopuszczalna będzie zarówno wielka, jak i mała litera w przymiotnikach tworzonych od imion (np. Zosina lalka lub zosina lalka) oraz w nieoficjalnych nazwach etnicznych (np. Makaroniarz / makaroniarz).

2. Nazwy własne i obiekty

- Wielką literą zapisywane będą nazwy pojedynczych egzemplarzy wyrobów przemysłowych, np. Ford.
- Wszystkie człony nazw własnych, w tym geograficznych i topograficznych, będą pisane wielką literą, np. Półwysep Hel, Park Kościuszki, Kościół Mariacki.
- Wyjątkiem pozostaje wyraz ulica, który nadal zapisujemy małą literą, np. ulica Józefa Piłsudskiego.

3. Pisownia „nie”

- Partykuła nie z przymiotnikami i przysłówkami będzie zapisywana zawsze łącznie, również w stopniu wyższym i najwyższym (np. nieszybszy, nielepiej).
- Obowiązkowa stanie się także pisownia łączna nie z imiesłowami odmiennymi (np. niepalący, nieumyty).

4. Pisownia łączna i rozdzielna

- Łącznie zapisywane będą wyrażenia typu półżartem, półserio oraz cząstki niby- i quasi- (np. nibyartysta, quasinauka).
- Rozdzielna będzie pisownia cząstek -by, -bym, -byśmy ze spójnikami, np. czy by nie pojechać.
- Dopuszczona zostanie pisownia wariantywna cząstek takich jak super-, ekstra-, eko-, mini- (np. superpomysł lub super pomysł) oraz wyrażeń typu tuż-tuż / tuż tuż / tuż, tuż.

 
Nowe zasady w jednym dokumencie
Rada Języka Polskiego opublikowała również dokument pt. „Zasady pisowni i interpunkcji polskiej”, który w jednym miejscu zbiera wszystkie przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku. Materiały zostały opracowane przez Zespół ds. Reformy Ortografii RJP pod kierownictwem prof. dr. hab. Piotra Żmigrodzkiego i przyjęte w drodze głosowania przez Radę.

Szczegółowe informacje dostępne są na oficjalnej stronie Rady Języka Polskiego.